Đêm Giao Thừa (Lễ Trừ Tịch): Nguồn Gốc, Ý Nghĩa & Nghi Thức Cúng Giao Thừa 3 Miền
Khám phá ý nghĩa thiêng liêng Đêm Giao Thừa (Lễ Trừ Tịch): nguồn gốc bàn giao quan Hành Khiển, cách bày mâm cỗ cúng ngoài trời - trong nhà và phong tục đón Tết 3 miền.
Đêm Giao Thừa (Lễ Trừ Tịch) năm nay rơi vào ngày nào?
Ngày 29/12 Âm lịch năm nay rơi vào ngày 5/2/2027 Dương lịch. Xem ngay giờ hoàng đạo, hướng xuất hành và việc nên kiêng kỵ trong ngày này.
1. Thời gian & Ý nghĩa tên gọi Lễ Trừ Tịch
Đêm Giao Thừa (trong điển tích cổ gọi là Lễ Trừ Tịch) diễn ra vào đúng giờ Tý (từ 23h00 đêm cuối cùng của tháng Chạp đến 01h00 sáng ngày mùng 1 Tết).👉 Xem chi tiết thời khắc này: Tra cứu ngày Giao thừa năm Bính Ngọ (ngày 05/02/2027 Dương lịch) để xem giờ hoàng đạo giao thừa và hướng xuất hành đầu năm.
2. Nguồn gốc lịch sử & Tích Quan Hành Khiển
Dân gian tin rằng, mỗi một năm âm lịch sẽ có một vị Đại Vương Hành Khiển (vua của năm), một vị Phán Quan (quan văn ghi chép) và một vị Hành Binh Chi Thần (quan võ chỉ huy) do Ngọc Hoàng sai xuống trần gian để cai quản nhân loại.Vào đúng thời khắc Giao thừa (chuyển giao giữa giờ Hợi sang giờ Tý), vị quan Hành Khiển năm cũ sẽ bàn giao ấn tín và sổ sách công việc cho vị tân Hành Khiển năm mới tiếp quản. Các vị thần đi lại rầm rộ trên không trung nhưng vô cùng vội vã, vì vậy người dân phải thiết lập đàn tràng cúng bái ngoài trời để nghênh đón quan mới và tiễn đưa quan cũ.
3. Ý nghĩa tâm linh & Xã hội
4. Nghi thức đặc trưng trong Đêm Giao Thừa
Theo đúng nghi lễ cổ truyền, mỗi gia đình chuẩn bị 2 mâm lễ cúng Giao thừa riêng biệt:4.1. Mâm cúng Giao thừa ngoài trời (Nghênh đón Quan Hành Khiển)
- Vị trí: Đặt tại giữa sân nhà, trước cửa chính hoặc trên ban công tầng thượng hướng ra bầu trời.4.2. Mâm cúng Giao thừa trong nhà (Cúng Gia Tiên)
- Vị trí: Đặt trên bàn thờ gia tiên trong nhà.5. Giá trị văn hóa & Thông điệp
Khoảnh khắc Giao thừa là biểu tượng thiêng liêng nhất của văn hóa đoàn viên Việt Nam. Tiếng chuông giao thừa ngân vang, pháo hoa rực sáng trên bầu trời là lúc mọi ranh giới ngăn cách bị xóa nhòa, triệu trái tim người Việt cùng chung một nhịp đập yêu thương và hy vọng vào ngày mai tươi sáng.6. Nét khác biệt phong tục đón Giao thừa 3 miền Bắc - Trung - Nam
| Tiêu chí | Miền Bắc | Miền Trung | Miền Nam |
|---|---|---|---|
| Mâm cỗ ngoài trời | - Nhất định phải có con gà trống hoa luộc ngậm hoa hồng đỏ. - Đĩa xôi gấc đỏ tươi tượng trưng cho may mắn. - Bánh chưng xanh vuông vắn. | - Mâm cúng thanh tao, trang nhã: Gà luộc, xôi vò, dưa món, bánh tét, bánh in. - Trầm hương xứ Huế thơm ngát khắp sân vườn. | - Đĩa thịt kho hột vịt, bánh tét cắt từng khoanh tròn trịa. - Mâm ngũ quả "Cầu - Sung - Vừa - Đủ - Xài" ngập tràn sắc vàng tươi sáng. |
| Phong tục sau giao thừa | Tục "Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi"; xuất hành hái lộc hoặc đi lễ chùa cầu may thắp nén hương thơm. | Giữ không gian trang nghiêm thanh tịnh; kiêng tuyệt đối quét rác hất ra khỏi nhà để tránh bay mất tài lộc đầu năm. | Bật sáng toàn bộ đèn trong nhà suốt đêm ngày Tết; cả nhà quây quần chúc Tết cha mẹ và người hợp tuổi tiến hành xông đất đón lộc. |
Lưu ý văn hóa & phong tục:
Các bài viết cẩm nang, phong tục lễ tết và trạch cát trên Lịch An mang tính chất nghiên cứu văn hóa dân gian, lưu giữ truyền thống và chiêm nghiệm phong tục tốt đẹp của dân tộc. Chúng tôi khuyến khích quý độc giả tiếp nhận với tâm thế hướng thiện, khoa học, bài trừ các biểu hiện mê tín dị đoan và luôn chủ động nỗ lực trong cuộc sống.
Bài Viết Cùng Chủ Đề
Tết Nguyên Đán: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa & Nét Khác Biệt Phong Tục 3 Miền
Khám phá toàn diện Tết Nguyên Đán Việt Nam: nguồn gốc nông nghiệp lúa nước, ý nghĩa đoàn viên tri ân, các nghi lễ truyền thống và sự khác biệt phong vị Tết Bắc - Trung - Nam.
Tết Nguyên Tiêu (Rằm Tháng Giêng): Nguồn Gốc, Ý Nghĩa & Phong Tục 3 Miền
Khám phá ý nghĩa Tết Nguyên Tiêu (Rằm tháng Giêng): nguồn gốc lễ Thượng Nguyên giáng phúc, tục ăn bánh trôi nước, đi chùa cầu an và sự khác biệt phong tục Bắc - Trung - Nam.
Tết Hàn Thực Mùng 3 Tháng 3: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa & Nét Đẹp Bánh Trôi Bánh Chay
Khám phá ý nghĩa Tết Hàn Thực (Mùng 3 tháng 3 Âm lịch): nguồn gốc tích cổ, tục nặn bánh trôi bánh chay thơm thảo dâng gia tiên và sự khác biệt phong tục Bắc - Trung - Nam.